Dziecko krzywdzone

Ofiary wykorzystywania seksualnego w dzieciństwie

16% kobiet i 12% mężczyzn deklaruje, iż do 15. roku życia doświadczyło różnych form wykorzystywania seksualnego (penetracja, dotykanie, ekshibicjonizm, skłanianie do oglądania pornografii) ze strony osób dorosłych. Pokazały to wyniki retrospektywnych badań dorosłych Polaków (Fluderska, Sajkowska, 2001).

Gwałtu i współżycia pod przymusem doświadczyło w 2004 r. 8% wychowanków domów dziecka w wieku 15-18 lat. Zdecydowana większość ofiar wskazała, iż sprawcą była znajoma im osoba (79%), 43% podało, że sprawca był mniej więcej w ich wieku. 10% badanych współżyło seksualnie z osobą dorosłą przed ukończeniem 15. roku życia (Sajkowska, 2005).

Ofiarami wykorzystywania seksualnego w dzieciństwie częściej są dziewczynki niż chłopcy. Analiza statystyk i wyników badań pokazuje, że relacja ta wynosi 3-4 do 1.

Największe ryzyko wykorzystania seksualnego dotyczy dzieci w wieku 8-12 lat, poprzedzającym okres dojrzewania (Finkelhor, Baron, 1989).

Najsilniejszym czynnikiem ryzyka wykorzystywania seksualnego dziecka jest nieobecność rodzica/rodziców w życiu dziecka. Dotyczy to zarówno dzieci, żyjących bez swojej naturalnej matki lub ojca, jak i tych pozostawianych bez opieki przez rodziców pracujących lub dzieci, których rodzice są przewlekle chorzy somatycznie lub psychicznie (Finkelhor, Baron 1989).

Bardzo rzadko dochodzi do zamierzonego przez dziecko ujawnienia, że zostało wykorzystane seksualnie. Analiza ujawnionych i w pełni potwierdzonych medycznie przypadków wykorzystywania seksualnego dzieci pokazała, iż 79% dzieci w wieku 3-17 lat zaprzeczała, jakoby wykorzystywanie miało miejsce. Trzy czwarte z nich ujawniło ten fakt przypadkowo., natomiast w 22% ujawnionych przez dziecko przypadków, w efekcie odwołało swoje wyznanie (Sorensen, Snow 1991).

Efektem wykorzystywania seksualnego w dzieciństwie jest około 6% diagnozowanych przypadków depresji, 6% przypadków uzależnienia od alkoholu i/lub narkotyków, 8% prób samobójczych, 10% przypadków stanów lękowych i 27% przypadków stresu posttraumatycznego (WHO 2006).

Poziom objawów, takich jak: lęk, depresja, objawy stresu pourazowego, problemy szkolne, problemy z nauką, zachowania autodestrukcyjne czy objawy somatyczne u dzieci, które doznały wykorzystywania seksualnego jest zróżnicowany. Więcej objawów mają dzieci starsze niż młodsze, a ich układ jest inny u chłopców niż u dziewczynek. Niektóre parametry charakteryzujące wykorzystanie seksualne dziecka, m.in. wystąpienie bądź nie penetracji, użycia siły, częstość kontaktów seksualnych z dzieckiem i czas ich trwania, korelują z większą liczbą objawów u dziecka. Więcej objawów ujawnia się również u dzieci, którym matki nie udzieliły wsparcia (Kendall-Tackett i in. 1993)

Źródło:
Finkelhor D., Baron L. (1989), High-Risk Children, w: D. Finkelhor (red.) Sourecebook on Child Sexual Abuse, Sage Publications.

Fluderska G., Sajkowska M. (2001), Problem krzywdzenia dzieci. Postawy i doświadczenia dorosłych Polaków. Raport z badań, Fundacja Dzieci Niczyje, Warszawa.

Kendall-Tackett K. A., Williams, L. M., Finkelhor D. (1993), Impact of sexual abuse on children: A review and synthesis of recent empirical studies, "Psychological Bulletin" nr 113.

Sorensen T., Snow B. (1991), How Children Tell: The Process of Disclosure in Child Sexual Abuse, "Child Welfare", vol LXX, nr 1.