Dziecko krzywdzone

Problem wykorzystywania seksualnego dzieci

Wykorzystywanie seksualne dzieci to zachowania seksualne wobec dzieci, które można podzielić na:

• zachowania z kontaktem fizycznym, takim jak: penetracja, dotykanie intymnych części ciała dziecka, całowanie o charakterze seksualnym oraz dotykanie przez dziecko intymnych części ciała partnera,
• zachowania bez kontaktu fizycznego: ekshibicjonizm, voyeuryzm (podglądanie, doprowadzenie do eksponowania genitaliów przez dziecko) oraz włączanie dziecka w oglądanie lub produkcję materiałów pornograficznych. Ta forma wykorzystywania zawiera również składanie dziecku propozycji o charakterze seksualnym i werbalne molestowanie (np. lubieżne komentarze na temat ciała dziecka) (Finkelhor, 1994).

Kontakty seksualne z dziećmi poniżej 15. roku życia są w Polsce przestępstwem, które zgodnie z art. 200 k.k. § 1 zagrożone jest karą od 2 do 12 lat pozbawienia wolności. Karane jest również produkowanie, rozpowszechnianie i posiadanie materiałów pornograficznych z udziałem dzieci. Za utrwalanie treści pornograficznych z udziałem małoletniego poniżej lat 15, grozi, w myśl art. 202 § 4. k.k., kara pozbawienia wolności od roku do 10 lat.

44% Polaków uważa, że w ciągu ostatnich 10 lat w Polsce wzrosła skala problemu wykorzystywania seksualnego dzieci (Fluderska, Sajkowska, 2001). Może to być efektem coraz częstszej obecności tego problemu w mediach - od 2000 r. blisko dziesięciokrotnie wzrosła liczba artykułów prasowych na temat wykorzystywania seksualnego dzieci (Sajkowska, 2004). Liczba zarejestrowanych każdego roku przestępstw z art. 200 k.k. w ostatniej dekadzie utrzymuje się jednak na stałym poziomie, w 2006 r. było ich 1687.

Zarejestrowane przypadki wykorzystywania seksualnego dzieci to jedynie niewielka część realnej skali zjawiska. Badania prowadzone w Stanach Zjednoczonych dowiodły, iż jedynie 5% przypadków kazirodztwa, o których dzieci powiedziały drugiemu rodzicowi, zostało zgłoszonych na policję (Russel 1984). Natomiast prawdopodobieństwo ujawnienia i schwytania sprawcy wykorzystywania seksualnego dzieci wynosi 3% (Abel 1991).

Kontakty seksualne osoby dorosłej z dzieckiem są powszechnie potępiane. Granica wieku, poniżej której czynności seksualne osoby dorosłej z dzieckiem powinny być karane, jest przez dużą część Polaków postrzegana bardziej restrykcyjnie, niż przewiduje to polski kodeks karny. Najliczniejszą grupę (43%) stanowią respondenci uważający, że za wykorzystywanie seksualne powinno być uznawane także podejmowanie przez dorosłych czynności seksualnych z osobami mającymi mniej niż 18 lat. Jedna piąta badanych (20%) stawia tę granicę wiekową poniżej 16. roku życia, a co szósty (16%) - poniżej 15 lat (CBOS 2004).

Polacy są zgodni, że sprawcy wykorzystywania seksualnego powinni być kontrolowani także po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności. 97% uznaje, że takie osoby powinny mieć absolutny zakaz pracy z dziećmi. Również 97% wyraża przyzwolenie na kontrolowanie miejsca pobytu i zachowania sprawców przez policję. Ponad dwie trzecie Polaków (68%) podaje za słuszne, by powstał dostępny dla każdego obywatela rejestr osób skazanych za wykorzystywanie seksualne dzieci (CBOS 2004).

Źródło:
Abel G.G., Rouleau J.L. (1990). The Nature and Extent of Sexual Assault. W: W.L. Marshall, D.R. Laws, H.E. Barbaree (red.), Handbook of Sexual Assault: Issues, Theories and Treatment of Offender. Plenum, Nowy Jork.

CBOS (2004), Jak postępować wobec osób karanych ze pedofilię?, [Komunikat z badań].

Finkelhor D.(1994) Current Information on the Scope and Nature of Child Sexual Abuse, "The Future of Children", vol. 4, nr 2.

Fluderska G., Sajkowska M. (2001), Problem krzywdzenia dzieci. Postawy i doświadczenia dorosłych Polaków. Raport z badań, Fundacja Dzieci Niczyje, Warszawa.

Russel D.E. (1984), Sexual Exploatation: Rape, Child Sexual Abuse and workplace Harassment, Sage, Beverly Hills.

Sajkowska M. (2004), Od milczenia do eksplozji. Jak problem wykorzystywania seksualnego dzieci przedstawia polska prasa?, "Niebieska Linia" nr 3.